Inkomen uit overige werkzaamheden: wat het is en hoe je er belasting over betaalt

Resultaat uit overige werkzaamheden, afgekort als ROW, is een onderdeel van het arbeidsinkomen in box 1 van de inkomstenbelasting. Het is geregeld in afdeling 3.4 van de Wet inkomstenbelasting 2001 en werkt als een restcategorie: alles wat geen loon is en geen winst uit onderneming, maar waarbij wel arbeid wordt verricht, valt hier doorgaans onder. Freelancers komen er vaak in terecht, net als mensen die naast hun vaste baan iets bijverdienen.

Erfenissen vallen niet onder ROW, omdat daar geen arbeid voor is verricht. Het gaat altijd om een vergoeding voor iets wat je actief doet of beschikbaar stelt.

Welke inkomsten vallen onder overige werkzaamheden?

De lijst met activiteiten die onder ROW kunnen vallen is breed. Het gaat om inkomsten die buiten de reguliere loonsfeer of ondernemerssfeer liggen, maar waarbij duidelijk sprake is van een prestatie of inspanning.

Concrete voorbeelden zijn onder meer:

  • Bijles geven of cursussen verzorgen
  • Gastcolleges en lezingen
  • Klussen zoals schoonmaakwerk of schilderwerk
  • Artikelen of boeken schrijven
  • Incidentele adviezen aan derden
  • Werkzaamheden als gastouder of alfahulp
  • Inkomsten uit een politieke functie
  • Kostgangers huisvesten
  • Inkomsten van buitenlandse opdrachtgevers
  • Deelname aan medisch onderzoek tegen vergoeding

Niet elke bijverdienste hoeft automatisch opgegeven te worden. Af en toe iets verkopen via Marktplaats valt daar bijvoorbeeld buiten. Zodra je echter actief een handeltje opzet met het doel winst te maken, verandert dat. Twee vragen zijn dan leidend: maak je winst, en is dat je doel? Zijn beide antwoorden ja, dan moet je die inkomsten opgeven. Bij Ondernemersvizier benadrukken we dat het niet opgeven van verplichte inkomsten neerkomt op zwartwerken en tot boetes kan leiden.

Hoe wordt ROW belast?

Over inkomen uit overige werkzaamheden betaal je het gewone progressieve belastingtarief van box 1. Er geldt geen apart voordeeltarief. De extra inkomsten worden opgeteld bij je andere inkomsten, zoals je salaris, waardoor je mogelijk in een hogere belastingschijf terechtkomt.

Dat werkt anders dan bij loon in loondienst. Je werkgever houdt maandelijks loonheffing in op je salaris. Over je ROW-inkomsten wordt geen belasting vooraf ingehouden. Je geeft ze op in je aangifte inkomstenbelasting, waarna de Belastingdienst achteraf een aanslag oplegt.

Naast inkomstenbelasting betaal je over ROW ook een bijdrage voor de Zorgverzekeringswet. Dat is een punt dat mensen regelmatig over het hoofd zien bij het inschatten van hun netto bijverdienste.

Kosten aftrekken van je resultaat

Kosten die je maakt om je bijverdiensten mogelijk te maken, mag je aftrekken van je inkomsten. Je betaalt dan belasting over de netto winst in plaats van over het bruto ontvangen bedrag. Denk aan materiaalkosten, reiskosten of abonnementen die direct samenhangen met de werkzaamheden.

Houd je bonnen en facturen bij. Vanaf 2003 geldt er geen formele administratieplicht meer voor inkomsten uit alfahulp of freelancewerkzaamheden, maar een overzichtelijke eigen administratie voorkomt discussie met de Belastingdienst en maakt het invullen van de aangifte eenvoudiger.

De terbeschikkingstellingsvrijstelling van 12%

Per 1 januari 2010 is de terbeschikkingstellingsvrijstelling ingevoerd. Die vrijstelling bedraagt 12% van het resultaat uit overige werkzaamheden en verlaagt daarmee de effectieve belastingdruk op dit inkomen. Het percentage is sinds de invoering in 2010 niet gewijzigd.

Ter vergelijking: de MKB-winstvrijstelling voor ondernemers bedroeg bij invoering van de TBS-vrijstelling ook 12%, maar is per 2013 verhoogd naar 14%. De TBS-vrijstelling voor ROW bleef op 12% staan.

De vrijstelling geldt niet in alle situaties. Bij meer dan normaal vermogensbeheer is de TBS-vrijstelling niet van toepassing. Het rendabel maken van vermogen op een manier die normaal, actief vermogensbeheer te buiten gaat, telt wel mee als ROW, maar zonder die vrijstelling.

Digitale platformen en de meldplicht sinds 2023

Wie via online platformen bijverdient, heeft sinds 1 januari 2023 te maken met een Europese meldplicht. Platformen zijn verplicht om gegevens door te sturen naar de Belastingdienst zodra een verkoper meer dan 30 transacties verricht of meer dan € 2.000 per jaar omzet haalt. Die drempel geldt per platform en per kalenderjaar.

Dit betekent dat de Belastingdienst automatisch een signaal krijgt als je via bijvoorbeeld een verhuurplatform of een verkoopsite boven die grens uitkomt. Inkomsten die je vervolgens niet opgeeft in je aangifte, vallen daardoor sneller op.

Bijzondere situaties: artiesten en kamerverhuur

Voor artiesten en beroepssporters gelden andere regels. Treden zij op zonder dienstverband, dan houdt de opdrachtgever via de artiesten- en beroepssportersregeling loonheffing in op de gage. Voor artiesten die in Nederland wonen, is dat tarief gelijk aan het gecombineerde tarief van de eerste schijf: 35,75% in 2026. Premie volksverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet worden niet ingehouden. Wel geeft de artiest de gage later op in de aangifte inkomstenbelasting, waar de ingehouden loonheffing wordt verrekend en kosten in mindering kunnen worden gebracht.

Voor buitenlandse artiesten en beroepssporters geldt een tarief van 20% over de gage. Artiesten die wonen in een land waarmee Nederland een belastingverdrag heeft, vallen sinds 1 januari 2007 in principe niet meer onder de regeling. Diezelfde wijziging zorgde ervoor dat binnenlandse beroepssporters geen loonheffing via de artiestenregeling meer hebben op hun inkomsten uit sportactiviteiten.

Een andere bijzondere situatie is kamerverhuur. Verhuur je een kamer in je eigen woning, dan kun je gebruikmaken van de kamerverhuurvrijstelling. In 2026 mogen de totale huurinkomsten niet hoger zijn dan € 6.633 per jaar (2025: € 6.324). Daarnaast moeten zowel jij als de huurder op het adres ingeschreven staan, en mag de kamer geen zelfstandige woning zijn. Blijf je onder de grens, dan betaal je geen belasting over de huurinkomsten en blijft je hypotheekrenteaftrek gewoon intact. Ga je er ook maar één euro boven, dan vervalt de vrijstelling volledig. Het verhuurde deel van je woning valt dan in box 3.

Bij Ondernemersvizier zien we dat juist deze vrijstellingsgrens voor kamerverhuur in de praktijk veel vragen oproept. Controleer elk jaar opnieuw of je onder het geldende bedrag blijft. Het bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd aan de huurprijsontwikkeling, en bij een huurverhoging zit je er sneller boven dan je denkt.

Lucratieve belangen

Per 1 januari 2009 is het begrip lucratieve belangen opgenomen in de wet als een aparte vorm van resultaat uit overige werkzaamheden. Het gaat om bepaalde vermogensbestanddelen waarvan de opbrengst onevenredig hoog is ten opzichte van de investering, zoals specifieke aandelenstructuren die in de praktijk vooral bij management-buy-outs of private equity-constructies voorkomen. De wetgever heeft deze categorie expliciet aan ROW toegevoegd om te voorkomen dat dergelijke inkomsten via een gunstigere route worden belast.

Foto van Lisa de Bruin
Lisa de Bruin

Lisa de Bruin richt zich op werk en software. Ze verdiept zich in de tools en werkwijzen die het dagelijks werk makkelijker maken, van planning en samenwerking tot automatisering. Daarbij kijkt ze kritisch naar wat een oplossing echt oplevert, voorbij de beloftes van de makers.