Het heffingsvrij vermogen is het bedrag in box 3 waarover je geen belasting betaalt. Zit je vermogen onder die grens, dan hoef je over dat vermogen niets af te dragen aan de Belastingdienst. Kom je erboven, dan betaal je belasting over het meerdere.
Hoeveel is het heffingsvrij vermogen in 2026?
In 2026 bedraagt het heffingsvrij vermogen € 59.357 per persoon. Heb je het hele jaar een fiscale partner, dan verdubbelt dit bedrag naar € 118.714. Die verdubbeling is niet automatisch evenredig verdeeld: je mag het gezamenlijke bedrag zelf verdelen op de manier die het gunstigst uitpakt.
De vrijstelling is de afgelopen jaren flink opgelopen. Ter vergelijking: in 2017 lag het heffingsvrij vermogen nog op € 25.000 per persoon. Hieronder staat het verloop per jaar:
- 2017: € 25.000 (of € 50.000 met fiscale partner)
- 2018: € 30.000 (of € 60.000 met fiscale partner)
- 2019: € 30.360 (of € 60.720 met fiscale partner)
- 2020: € 30.846 (of € 61.692 met fiscale partner)
- 2021: € 50.000 (of € 100.000 met fiscale partner)
- 2022: € 50.650 (of € 101.300 met fiscale partner)
- 2023: € 57.000 (of € 114.000 met fiscale partner)
- 2024: € 57.000 (of € 114.000 met fiscale partner)
- 2025: € 57.684 (of € 115.368 met fiscale partner)
- 2026: € 59.357 (of € 118.714 met fiscale partner)
De stijging tussen 2020 en 2021 valt op: in één jaar tijd steeg het bedrag per persoon van € 30.846 naar € 50.000. Sindsdien is de vrijstelling gestaag doorgegroeid.
Hoe werkt de belasting boven het heffingsvrij vermogen?
Over het vermogen boven de vrijstelling betaal je in 2026 geen belasting over je werkelijke rendement, maar over een fictief, forfaitair rendement. De Belastingdienst hanteert daarvoor verschillende percentages per vermogenscategorie:
- Banktegoeden: 1,28% forfaitair rendement
- Beleggingen en andere bezittingen: 6,0% forfaitair rendement
- Schulden: 2,7% forfaitair rendement (aftrekbaar)
Over dat berekende rendement betaal je vervolgens 36% belasting. Heb je bijvoorbeeld alleen spaargeld boven de vrijstelling staan, dan is je belastingdruk relatief beperkt door het lage forfait van 1,28%. Beleggingen worden zwaarder aangeslagen vanwege het hogere percentage van 6,0%.
Bij Ondernemersvizier merken we dat dit systeem voor verwarring zorgt: het betekent dat je belasting kunt betalen ook als je in werkelijkheid verlies hebt geleden. Het heffingsvrij vermogen zelf telt bij de berekening van het werkelijke rendement niet mee als vrijstelling.
Wat verandert er mogelijk in 2027?
Volgens de huidige wet zou het heffingsvrij vermogen in 2027 stijgen naar € 60.098 per persoon, ofwel € 120.196 voor fiscale partners. Het kabinet heeft echter voorgesteld dit bedrag flink terug te schroeven naar € 30.846 per persoon (of € 61.692 voor fiscale partners). Dat is een halvering ten opzichte van het niveau in 2026.
Of dit voorstel wordt aangenomen, is op het moment van schrijven nog niet zeker. Het is wel verstandig om dit te volgen als je vermogen opbouwt, want een lagere vrijstelling betekent dat meer van je vermogen belastbaar wordt.
Extra vrijstelling voor groen beleggen
Naast de reguliere vrijstelling geldt in 2026 een aparte extra vrijstelling voor groene beleggingen. Per persoon bedraagt die vrijstelling € 26.715, voor fiscale partners is dat € 53.430. Deze extra ruimte komt bovenop het heffingsvrij vermogen en maakt groene beleggingen daarmee belastingtechnisch aantrekkelijk.
Reken hier voor 2027 niet te snel op. Onder de huidige wetgeving daalt deze extra vrijstelling naar slechts € 200 per persoon, wat de fiscale aantrekkelijkheid van groen beleggen vrijwel volledig wegneemt. Of en hoe het kabinet dit aanpast, is nog onzeker.
Verzekeringen en hun eigen vrijstellingen
Niet alle vermogensbestanddelen tellen even zwaar mee in box 3. Voor uitvaartverzekeringen en overlijdensrisicoverzekeringen met een premiedepot geldt in 2026 een afzonderlijke vrijstelling van € 8.904 per verzekerde of per persoon. Dit bedrag telt niet mee als belastbaar vermogen, ongeacht de hoogte van je overige vermogen.
Heffingsvrij vermogen en toeslagen
Het heffingsvrij vermogen bepaalt alleen wat je aan de Belastingdienst betaalt in box 3. Voor toeslagen gelden aparte vermogenslimieten die soms flink lager liggen. In 2026 gelden de volgende grenzen:
- Huurtoeslag alleenstaande: maximaal € 38.479 aan vermogen
- Huurtoeslag met toeslagpartner: maximaal € 76.958 aan vermogen
- Zorgtoeslag: maximaal € 146.011 aan vermogen
- Zorgtoeslag met toeslagpartner: maximaal € 184.633 aan vermogen
Wie huurtoeslag ontvangt, kan die al kwijtraken bij een vermogen dat ruim onder het heffingsvrij vermogen ligt. Het is een misverstand dat je automatisch recht houdt op alle toeslagen zolang je onder de belastingvrije grens zit. Controleer de toeslaglimieten daarom apart, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij je jaarlijkse opgave.
Fiscaal partnerschap optimaal benutten
Fiscaal partnerschap verdubbelt het heffingsvrij vermogen, maar biedt nog een extra voordeel. Je mag de verdeling van het gezamenlijke vermogen zelf bepalen in de aangifte, zolang het totaal klopt. Heeft één van beiden meer vermogen dan de ander, dan kun je de vrijstelling zo verdelen dat de belastingdruk voor het gezin als geheel zo laag mogelijk uitvalt.
De fiscale partner moet het hele kalenderjaar als zodanig zijn aangemerkt om recht te hebben op de verdubbeling. Trouwen of samenwonen in de loop van het jaar geeft dan ook nog geen recht op de volledige verdubbeling voor dat hele jaar. Bij Ondernemersvizier adviseren we dit tijdig te controleren, zeker als je vermogenssituatie verandert door een huwelijk of geregistreerd partnerschap.


