Een kwitantie is een schriftelijk bewijs dat een betaling is ontvangen. Je geeft hem af na betaling, niet ervoor. Dat maakt een kwitantie wezenlijk anders dan een factuur, die juist vóór of op het moment van betaling wordt verstuurd als betalingsverzoek.
Kwitantie of factuur: wat is het verschil?
Een factuur is een betalingsverzoek dat je verstuurt bij btw-plichtige prestaties. Een kwitantie bevestigt achteraf dat het geld daadwerkelijk is overgemaakt of overhandigd. Op een factuur staat btw vermeld en mag een bedrijf die btw later terugvragen of verrekenen. Op een kwitantie staat geen btw, en dat betekent ook dat een bedrijf er geen btw op kan claimen.
Voor particulieren is het onderscheid praktisch: je hebt geen KvK-nummer, geen btw-nummer en geen boekhoudprogramma nodig om een kwitantie te mogen uitschrijven. Dat maakt het een toegankelijk document voor iedereen die iets verkoopt of een dienst levert zonder als ondernemer geregistreerd te staan.
Wat moet er op een kwitantie staan?
Een kwitantie is niet wettelijk verplicht, maar als je er een opstelt, zijn er onderdelen die niet mogen ontbreken. Zonder die gegevens heeft het document weinig bewijswaarde.
Een correcte kwitantie bevat in elk geval:
- Naam en adres van de ontvanger (degene die betaald heeft gekregen)
- Naam en adres van de betaler
- Omschrijving van de geleverde goederen of dienst
- Het betaalde bedrag, in cijfers én voluit in woorden
- Datum van betaling
- Een uniek kwitantienummer
- Handtekening van de ontvanger
Een handtekening is niet in alle gevallen wettelijk verplicht, maar wordt sterk aangeraden. Het is het meest directe bewijs dat de ontvanger de betaling heeft geaccepteerd. Zonder handtekening is de bewijskracht van het document een stuk kleiner bij een eventueel geschil.
Een kwitantie maken in Word of Excel
De eenvoudigste manier om een kwitantie op te stellen is in Word of Excel. Je maakt een document aan met de verplichte onderdelen, slaat het op en print of mailt het naar de betaler. Voor incidenteel gebruik werkt dit prima.
Wie regelmatig kwitanties maakt, profiteert van een sjabloon. Met een Excel-sjabloon hoef je bij elke nieuwe kwitantie maar een handvol cellen in te vullen. Het programma Kwitantie in Excel vraagt om zes gegevens: kwitantienummer, datum, relatie, onderwerp, bedrag exclusief btw en het btw-tarief. Het berekent vervolgens automatisch het btw-bedrag en het totaalbedrag inclusief btw, en schrijft het bedrag ook voluit in woorden. Dat scheelt typewerk en voorkomt fouten.
Bij Ondernemersvizier zien we dat dit soort sjablonen populair zijn omdat ze structuur afdwingen zonder dat je zelf een lay-out hoeft te ontwerpen. Het sjabloon beschikt over zes ontwerpen in tien kleuren en twee stijlen, wat neerkomt op 120 combinaties.
Stap voor stap een kwitantie opstellen
Of je nu Word, Excel of facturatiesoftware gebruikt, de aanpak is steeds vergelijkbaar. Volg deze volgorde om niets te vergeten:
- Schrijf bovenaan een uniek kwitantienummer en de datum van betaling.
- Vermeld je eigen naam en adres als ontvanger van het geld.
- Noteer de naam en het adres van degene die heeft betaald.
- Omschrijf de geleverde goederen of dienst zo concreet mogelijk.
- Schrijf het bedrag op in cijfers én voluit in woorden, zodat er geen twijfel bestaat over het exacte bedrag.
- Zet je handtekening en geef de kwitantie af aan de betaler.
- Bewaar zelf een kopie als onderdeel van je administratie.
Bewaar kwitanties altijd als bewijsstuk. Ze kunnen relevant zijn bij belastingaangiftes, geschillen of als aantoonbewijs van een transactie.
Belasting over kwitantie-inkomsten
Een kwitantie is niet automatisch belastingvrij. Ontvangen bedragen kunnen belastbaar inkomen zijn, ongeacht of er een factuur of een kwitantie aan ten grondslag ligt. Particulieren die inkomsten ontvangen via kwitanties, zijn verplicht die op te geven bij de Belastingdienst onder ‘inkomsten uit overige werkzaamheden’ in box 1.
Kosten die je hebt gemaakt om die inkomsten te realiseren mag je in mindering brengen op je opbrengst. Denk aan materiaalkosten of reiskosten die direct verband houden met de verkoop of dienst. Houd die kosten bij en bewaar de bonnetjes, zodat je ze bij de aangifte kunt onderbouwen.
Voor bedrijven geldt bovendien dat een kwitantie geen btw-factuur vervangt. Wie btw wil terugvragen of verrekenen, heeft daarvoor een volwaardige factuur met btw-vermelding nodig. Een kwitantie volstaat daarvoor niet. Ondernemersvizier raadt bedrijven aan dit onderscheid scherp in de gaten te houden, zeker wanneer leveranciers of zzp’ers een kwitantie aanleveren in plaats van een factuur.
Kwitanties bewaren en je administratie op orde houden
Een kwitantie die je ontvangt of uitgeeft, hoort in je administratie thuis. Dat geldt voor particulieren net zo goed als voor bedrijven. Digitale kopieën zijn toegestaan, mits ze leesbaar en volledig zijn. Bij Ondernemersvizier adviseren we om kwitanties te nummeren en chronologisch te bewaren, zodat je snel kunt terugvinden welke betalingen zijn gedaan of ontvangen.
Gebruik je een Excel-sjabloon met een register, dan leg je kasontvangsten direct vast op het moment dat je de kwitantie aanmaakt. Dat voorkomt dat je achteraf moet reconstrueren welke bedragen zijn binnengekomen. Een bijgehouden register is ook waardevol als de Belastingdienst om inzage vraagt.


